Ông tốt nghiệp Khoa Toán cơ, Đại học Tổng hợp Quốc gia Moscow (Lomonosov), Liên Xô cũ (nay thuộc Liên bang Nga) năm 1979; Ông bảo vệ thành công luận án tiến sĩ cũng tại trường đại học này năm 1982; Ông được nhà nước phong tặng danh hiệu Phó Giáo sư năm 1991. Năm 2013, ông được Tập đoàn truyền thông Nikkei (Nhật Bản) trao giải thưởng Nikkei Asian vì những đóng góp quan trọng cho sự phát triển của ngành CNTT Việt Nam.

- 1988 – 2002: Tổng Giám đốc, Công ty Cổ phần FPT.
- 1998 – 2005: Chủ tịch, Hội Doanh nghiệp trẻ Việt Nam.
- 2001 – 03/2021: Chủ tịch, Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ Thông tin Việt Nam (VINASA).
- 2002 – 2009: Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng Giám đốc, Công ty Cổ phần FPT.
- 2009 – 2012: Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Công ty Cổ phần FPT.
- 2012 – 2013: Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Tổng Giám đốc, Công ty Cổ phần FPT.
- Từ 2013: Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Công ty Cổ phần FPT.
- Từ 2017: Phó Chủ tịch, Hội đồng Tư vấn Cải cách Thủ tục Hành chính của Thủ tướng Chính phủ; Trưởng Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế Tư nhân thuộc Hội đồng Tư vấn Cải cách Thủ tục Hành chính.
- 2018 – 04/2023: Thành viên Hội đồng Quản trị, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam.
- Từ 2019: Chủ tịch, Hiệp hội Nông nghiệp số Việt Nam (VIDA).
- Từ 2023: Đồng Chủ tịch, Hội đồng Doanh nghiệp Hàng đầu Việt Nam.
- Từ 2023: Thành viên Ban Cố vấn, Temasek Đông Nam Á.
- Từ 2023: Phó Chủ tịch, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia.
- Từ 2024: Chủ tịch Ủy ban Phát triển Công nghiệp Bán dẫn Việt Nam thuộc Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ Thông tin Việt Nam.